ΝΕΟ ΜΑΘΗΜΑ :ΟΥΤΙ

Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου 2016

Το Ωδείο Πεντέλης Τουρναβίτη,προσεγγίζοντας όλα τα είδη της μουσικής εγκαινιάζει την διδασκαλία στο παραδοσιακό Ούτι.
Το Ούτι είναι εγχορδο όργανο της μεγάλης οικογένειας των λαούτων με κατάγωγη που χάνεται στα βάθη της ιστορίας.Παίζεται απο πολλούς λαούς της Ανατολικής Μεσογείου,συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και των νησιών του Αιγαίου.
Μαθαίνοντας Ούτι μπορείς να έρθεις σε επαφή με τον πλούτο της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής ,αλλά και και την Αραβοπερσική παράδοση.
Το μάθημα διδάσκει ο Κυριάκος Ταπάκης.

ΤΟ ΟΥΤΙ

ΤΟ ΟΥΤΙ

Το περσικό όργανο που οι πέρσες το έλεγαν Μπαρπατ (ούτι) έμοιαζε με το αιγυπτιακό ούτι που παίζανε στην εποχή του Φαραώ πριν 3500 χρόνια. Οι Άραβες πήρανε τον τρόπο παιξίματος αυτού του οργάνου από τους Πέρσες. Αυτό λοιπόν το όργανο αργότερα ονομάσθηκε από τους Άραβες al oud που σημαίνει στα αραβικά ξύλο και συγκεκριμένα ψηλό ξύλο, από εκεί έχει πάρει τη τελική του ονομασία. Η αρχική του μορφή σίγουρα δεν ήταν αυτή που έχει σήμερα. Μια γνώμη θα πάρουμε αν κοιτάξουμε παλιές Γκραβούρες. Τα όργανα που ήταν έγχορδα όπως το ούτι, το βιολί δεν τα γνώριζαν οι Άραβες, τα έμαθαν από τους Πέρσες και τους Ρωμαίους μετά την εξάπλωση του Ισλάμ. Ο πρώτος ?ραβας μουσικός που άρχισε να παίζει το ούτι ήταν ο Eben Sareeg και μετά άρχισαν να το χρησιμοποιούν και άλλοι. Οι πιο φημισμένοι οργανοπαίχτες στην ιστορία του ούτι είναι οι Eshack Almusely, Ebraheem Almahdy και ο Zaryab. Το ούτι είναι ο βασιλιάς των οργάνων για τους Άραβες και παλαιότερα ένας σύνθετης για να γράψει ένα τραγούδι, στηρίζονταν αποκλειστικά πάνω σε αυτό. Καθαρά σολιστικό όργανο ιδανικό για ταξίμια «αυτοσχεδιασμούς» και συνοδεία τραγουδιού. Τα τεχνικά του χαρακτηριστικά είναι τα εξής: το ηχείο του έχει μεγάλο σχήμα αχλαδιού , κοντό και φαρδύ μπράτσο χωρίς μπερντέδες. Το σχήμα και οι διαστάσεις του οργάνου διαμορφώνονται από τόπο σε τόπο, αποκλίνοντας λίγο από την ακρίβεια. Στην Αίγυπτο στη Συρία και σε άλλα αραβικά κράτη έχει μεγάλο σκάφος, στην Τουρκία λίγο μικρότερο και στο Ιράκ οι τρύπες του σκάφους στο καπάκι είναι ανοικτές χωρίς ροζέτες. Το ούτι παλαιοτέρα είχε 2 χορδές μετά 4 και κατέληξε να έχει 5 ή και 6 όπως είναι σήμερα. Ο Λιβανέζος μουσικός Farahat Hashem έβαλε και 7 χορδές, αυτό βοήθησε να έχουμε και τις χαμηλές κλίμακες και τις ψηλές. Οι χορδές που χρησιμοποιούσαν παλιά ήταν από έντερο και το πλήκτρο «πένα» από φλούδα κερασιάς ή κέρατο ζώου, σήμερα έχουν αντικατασταθεί από πλαστικές ύλες. Το ούτι είναι σήμερα διαδεδομένο σε όλο σχεδόν τον κόσμο. Από τον 9ο αιώνα συστηματοποιήθηκε πάνω στο ούτι πρακτικά και θεωρητικά η μουσική παράδοση της Μεσογείου. Το Μεσαίωνα οι σταυροφόροι μεταφέρανε το όργανο από τους Αγίους Τόπους στην Ευρώπη όπου έγινε αναγεννησιακό λαούτο και στην μικρά Ασία όπου παρέμεινε όπως ήταν μέχρι και σήμερα. Το ούτι είναι ένα από τα λίγα όργανα στην ανατολή και για τους Άραβες το μοναδικό που έπαιξε και διαμόρφωσε τις μουσικές κλίμακες που λέγονται μακάμ. Ένα μακάμ αποτελείται από ένα τετράχορδο «4 νότες» και ένα πεντάχορδο «5 νότες» τα οποία αυτά εναλλάσσονται από μακάμ σε μακάμ. Ο αριθμός των μακάμ είναι αρκετά μεγάλος και διαφέρει από χώρα σε  χώρα. Στην Τουρκία και την  Αίγυπτο διαφέρει περισσότερο στο ύφος και λιγότερο στα διαστήματα, πολλές φορές το διάστημα είναι ίδιο, αλλά το παίζουν σε διαφορετικό ύφος και φαίνεται να αλλάζει το μακάμ, ενώ στην πραγματικότητα παραμένει ίδιο. Η ακμή στη μουσική των μακάμ πιστεύω ότι ήταν περίπου στα 1850 μ.χ γιατί τότε παιζόταν και γράφονταν μεγάλος αριθμός μακαμ, πράγμα που δε γίνεται σήμερα και ο βασικός λόγος είναι, ότι ένας μουσικός στα 1850 είχε καθαρότερο μυαλό από έναν μουσικό του σήμερα.

ΒΙΟΛΙ

Κυριακή 27 Οκτωβρίου 2013

Το βιολί από πολλούς θεωρείται ο βασιλιάς των μουσικών οργάνων. Είναι το πιο διαδεδομένο σόλο όργανο μαζί με το πιάνο και τη κιθάρα. Οι πιο συνηθισμένες του ονομασίες είναι: Violino στα ιταλικά, Violon στα γαλλικά, Violin στα αγγλικά και Geige στα γερμανικά. Η κύρια ονομασία του προήρθε από τον Ιταλικό Violino, που είναι υποκοριστικό του Viola. To βιολί έχει 4 χορδές κουρντισμένες ανα πέμπτες(σολ-ρε-λα-μι) και η έκταση του περιλαμβάνει 44 νότες. Το συνηθισμένο μήκος του είναι γύρω στους 60 πόντους και παίζεται από τον μουσικό στηριγμένο στον ώμο. Ο ήχος στο βιολί παράγεται από το τρίψιμο του δοξαριού στις χορδές  καθώς και με τα δάχτυλα (PIZZICATO) .                                                                                          Το βιολί εμφανίστηκε τον 16ο αιώνα ως εξέλιξη του μεσαιωνικού Φιντλ (αγγλ. fiddle), του ιταλικού Λύρα ντα μπράτσο (ιταλ. lira da braccio) και του Ρεμπέκ. Τη σημερινή μορφή του την πήρε κυρίως στην Ιταλία, όπου μεγάλες οικογένειες κατασκευαστών όπως οι Αμάτι, Γκουαρνέρι και Στραντιβάριους, δημιούργησαν θαυμάσιας ακουστικής όργανα που μέχρι και σήμερα θεωρούνται αξεπέραστα. Κατά την εποχή της αναγέννησης δημιουργήθηκαν σημαντικές σχολές βιολιού, που άκμασαν στη Βενετία, τη Μπολόνια, τη Φλωρεντία, τη Ρώμη, και σε άλλες Ιταλικές πόλεις. Τα πρώτα βιολιά χρησιμοποιήθηκαν για την εκτέλεση έργων λαϊκής και χορευτικής μουσικής. Κατά τον 17ο αιώνα το βιολί αντικατέστησε τη βιόλα ντα γκάμπα ως το σημαντικότερο έγχορδο στη μουσική δωματίου. Οι περισσότεροι μεγάλοι συνθέτες έγραψαν μουσική για σόλο βιολί, μεταξύ των οποίων οι δάσκαλοι του Μπαρόκ Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και Γκέοργκ Φρήντριχ Χαίντελ αλλά και οι σημαντικοί συνθέτες της κλασικής εποχής όπως οι Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ και Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και όλοι σχεδόν οι συνθέτες μέχρι σήμερα .
 Ιδιαίτερο ρόλο παίζει στην ορχήστρα ,στην μουσική δωματίου,στα κονσέρτα για βιολί και ορχήστρα αλλά και σε νεότερα είδη μουσικής όπως η τζαζ και η ποπ κ.α.
Θρυλικότερη μορφή βιολιστή θεωρείται ο Νικολό Παγκανίνι.

ΚΙΘΑΡΑ

Σάββατο 5 Οκτωβρίου 2013

Mαθήματα κιθάρας

Η κιθάρα είναι ενα απο τα δημοφιλέστερα  μουσικά όργανα ,για όλα τα είδη της μουσικής,κλασσικής και μή.Για αυτό λέγεται οτι είναι το ''κλασσικότερο απο τα λαϊκά και το λαϊκότερο απο τα κλασσικά'' όργανα.
Η κιθάρα υπήρξε έγχορδο μουσικό όργανο της Ελληνικής Αρχαιότητας, το οποίο ανήκε στην ευρύτερη οικογένεια της λύρας.Στην συνέχεια όμως εξελίχθηκε μέσα απο την μεγάλη οικογένεια των εγχόρδων με μπράτσο και ηχείο,όπως η πανδουρίδα ,τα λαούτα ,το σιτάρ κτλ. Αμεσος πρόγονος της θεωρείται το ισπανικό αναγεννησιακό έγχορδο ''βιχουέλα'' και τελικά μορφοποιήται στην Ισπανία απο τις αρχές του 18ου αιώνα μέχρι το τέλος του 19ου ,όπου ο κατασκευαστής Manuel Torres,σε συνεργασία  με τον κιθαριστή και συνθέτη Francisco Tarrega,δημιουργεί την κιθάρα που όλοι αναγνωρίζουμε σαν ''κλασσική κιθάρα''.
Στη σύγχρονη εκδοχή της, η κιθάρα αποτελείται συνήθως από έξι χορδές, ωστόσο συναντώνται και παραλλαγές με επτά, οκτώ, δέκα, δώδεκα και δεκαοκτώ. Η οικογένεια της κιθάρας περιλαμβάνει εν γένει αρκετά όργανα που εμφανίζουν παραλλαγές ως προς τη μορφολογία τους ή τον τρόπο εκτέλεσής τους. . Από το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, αποτελεί ένα από τα πλέον δημοφιλή μουσικά όργανα, καθώς χρησιμοποιείται σε μια πληθώρα μουσικών ειδών, όπως η τζαζ, μπλουζ, ροκ, heavy metal, ποπ, λαϊκή, παραδοσιακή μουσική και ποπ ροκ, ενώ το κλασσικό της ρεπερτόριο αρχίζει απο τα τέλη του 18ου αιώνα και εξελίσσεται ιδιαίτερα στον 20ο αιωνα μέχρι τις μέρες μας.
 Θρυλικές μορφές κιθαριστών ,όπως ο Αndre Segovia,Julian Bream,Narcisso Yepes,John Williams κ.α.έδωσαν ιδιαίτερη ώθηση και χάρισαν αίγλη στο όργανο.

Η εξέλιξη της κιθάρας συνεχίζεται κατά τη δεκαετία του 1930 με την εμφάνιση της ηλεκτρικής κιθάρας, ένα είδος κιθάρας που χρησιμοποιεί τον ηλεκτρισμό για να παράγει ενισχυμένο ήχο. Η ιστορία αυτή αρχίζει με τον Λήο Φέντερ και τον ανταγωνιστή του, την εταιρεία Gibson. Στην πορεία αυτής της εξέλιξης δημιουργήθηκαν πολλοί υπότυποι κιθάρας, ο καθένας εκ των οποίων διαθέτει συγκεκριμένα τονικά, κατασκευαστικά και αισθητικά χαρακτηριστικά.